Helygen Celli

Brandnetel

Urtica dioica
Familie: Brandnetelfamilie – Urticaceae
Andere namen: Grote brandnetel, Gewone brandnetel, Tingels, Duivelskruid, Netelkruid
Engels: Nettle, Stinging nettle, Common nettle
Duits: Große Brennessel

Jonge brandneteltoppen; foto gemaakt tijdens workshop tincturen

Op Kruidje’s weblog trok ik enkele dagen geleden een affirmatiekaartje;
Brandnetel met de boodschap Ik geef je een stimulans om door te gaan
Even later kwam ik in mijn voorraadkast het flesje tinctuur tegen, wat ik vorig jaar gemaakt heb, een stimulans om deze prikkelende voorjaarsreiniger eens te onderzoeken.

De grote of gewone brandnetel kan zo’n anderhalve meter hoog worden. De plant is algemeen en vind je onder andere langs wegen, in bosranden en in verwaarloosde tuinen. Hij groeit op vochtige of stikstofrijke gronden. Het is een pionier, een vaste plant die al vroeg in het voorjaar weer opkomt en die overwinterd op zijn taaie wortelgestel. De brandnetel heeft stevige wortels, ze zijn lang en uitgebreid en verankeren de plant goed in de grond. Ze maken reinigen de aarde door vervuiling om te zetten in mineralen en ze maken de grond open en rul. Een goede voorbereider dus voor andere planten.

De brandnetel is tweehuizig, dit geeft de latijnse naam dioica aan. Hij heeft uitsluitend stamper- of meeldraadbloemen. Er zijn dus aparte mannelijke en vrouwelijke planten. De bloeitijd is van juni tot oktober, bloemen hangen in trossen vanuit de steelaanzet. De stengel is vierkant en behaard.

De brandnetel heeft groene, sterk zaagvormig bladeren met een donzige onderkant.
Deze donzige onderkant is schijn, het zijn de brandharen van de brandnetel, het belangrijkste kenmerk, die hem zijn naam heeft gegeven. Het zijn fijne holle haartjes, die onder andere mierenzuur bevatten. Bij aanraking breken de puntjes van de brandharen af, het mierenzuur veroorzaakt het brandende gevoel, jeuk en de blaren op de huid.

In de buurt van de brandnetel groeien altijd wel planten die een goede remedie zijn tegen die irritatie. Hondsdraf is er een van, zuring, smalle weegbree of munt zijn alternatieven. Pluk wat blaadjes en wrijf deze over de jeukende plek.

In de tuin is de brandnetel wellicht niet zo sierlijk. Hij heeft echter zijn waarde voor zowel mens als dier. Bijen en vlinders zijn dol op de brandnetel. Jonge brandnetels kunnen in het voorjaar, op vergelijkbare wijze als spinazie worden gegeten. Van de wat oudere planten kunnen, zolang ze niet bloeien, de groene toppen worden gebruikt. Als smaakmaker kom je de brandnetel ook regelmatig tegen in geitenkaasjes.

De bladeren en de wortels van de brandnetel worden gebruikt als kleurstof, om bijvoorbeeld eieren, maar ook om wol, katoen of andere natuurlijke vezels mee te verven. Afhankelijk van het beitsmiddel krijg je een gele, geelgroene of groene tint.

Brandnetelgier is een effectief natuurlijk middel tegen bladluis op planten. Laat voor het maken van gier een flinke bos brandnetels een aantal dagen weken in een emmer water. Na het zeven kun je deze vloeistof met een plantenspuit over de planten met de luis sprayen.

De vezels van de planten worden gebruikt om stoffen van te weven. Brennels is een vrij jonge organisatie die onderzoek op het gebied van de teelt en de verwerking van netelgewas tot bruikbare vezel verricht en voorop loopt bij de herintroductie van kleding gemaakt van brandnetels.

In het sprookje “De wilde Zwanen� van Hans Christian Andersen werd dit gebruik al beschreven. Het is het sprookje van de prinses en haar 11 broers, die in zwanen waren veranderd. Om haar broers terug te zien moest de prinses voor zonsopgang mantels voor hen maken van brandnetels.

Van huis uit heb ik meegekregen dat de brandnetel op verstoorde plaatsen groeit en de bliksem aantrekt. Op de site van het Kruidenvrouwtje las ik dat onderzoek heeft aangetoond, dat de plaats waar de brandnetel zeer overvloedig aanwezig is, een snijpunt is van aardstralen. Zo’n snijpunt is bijzonder krachtig kosmisch werkzaam en is een plek waar de bliksem bij voorkeur inslaat. Hoewel het me niet echt aanlokkelijk lijkt om komende zomer met mijn wichelroedes tussen de brandnetels te staan, lijkt het me wel interessant om dat zelf eens te onderzoeken.

Signatuur
De signatuur van de brandnetel geeft aanwijzingen over zijn kwaliteiten en inzetbaarheid. Als bijna onuitroeibare plant met een vierkante taaie stengel geeft hij aan dat hij de weerstand verhoogd. De getande bladeren met hun brandharen geven aanwijzigen voor zijn pittige prikkelende karakter. De haren op blad en stengel verwijzen naar een werking op de huis op de huid en slijmvliezen. De sterke geur van de volgroeide plant lijkt wat op urine lijkt, een biedt een verwijzing naar de werking op de vochthuishouding en nierwerking.

Typologie
Brandnetel past bij een snel geïrriteerd en prikkelbaar mens. Vurige mensen met veel energie. Als dit type zich niet goed kan uiten, of zijn energie niet kwijt kan, houdt het lichaam te veel afvalstoffen vast en gaat hij verharden en verzuren. Via ontkalking en reuma slaat dit terug op de gewrichten en botten. Brandnetel past ook bij de vermoeide en uitgeputte mens, die energie nodig heeft.

Gebruik als heelkruid
Brandnetel is een breed inzetbaar constitutiekruid, opbouwend en ondersteunend voor het hele organisme, mede door zijn hoog gehalte aan vitaminen en mineralen. Het is rijk aan kalk en ijzer, waardoor het succesvol kan worden ingezet bij osteoporose en bloedarmoede, maar ook bij andere kwalen door een tekort aan mineralen.

Brandnetel is wat je noemt een prikkelbare plant. Hij prikt van buiten, maar ook van binnen. Hij prikkelt het hele lichaam en zet het aan tot excretie (uitscheiding). Via de darmen en de nieren wordt het bloed gereinigd.

Brandnetel is een echt voorjaarskruid, als goede voorjaarsreiniger helpt hij bij de lichamelijke grote schoonmaak door het opruimen van de gifstoffen en slakken in het lichaam. Stoffen die zich in de loop van de winter in ons lichaam hebben opgehoopt. Hij geeft vitaliteit, levenskracht en warmte. Bij koorts, ontstekingen of voor erg nerveuze mensen is de brandnetel niet geschikt. Voor hen is hij te vurig en prikkelend.

In het voorjaar maak je van de jonge toppen een oertinctuur. Deze gebruik je maximaal drie weken achterelkaar, voor de maaltijd. Na een week stoppen kun je eventueel weer drie weken de tinctuur gebruiken.

Zalf getrokken van de jonge toppen van brandnetels kunnen worden ingezet bij reumatische pijnlijke gewrichten, maar ook als trekzalf op vieze wonden.

Er zijn nog veel meer toepassingen voor de brandnetel.
Raadpleeg een goed kruidenboek of site (zie bronnen) voor de indicaties en contra-indicaties.

Magie
• Geslacht: Mannelijk
• Planeet: Mars
• Element: Vuur
• Goden: Thor/Donar
• Krachten: Exorcisme, Bescherming, Genezen, Lust

De beschermende krachten van de Brandnetel worden reeds lang gebruikt in de magie. Om een vloek te verwijderen en terug te sturen, vul je popje met Brandnetel of draag wat in je zak bij je. Ook kan een huis vrijwaarden van het kwaad door rond het huis Brandnetel te strooien, men kan het ook in het vuur werpen om gevaar af te zweren of dragen in een amulet om negatieve energieën ver weg te houden. Een pot met versgeplukte Brandnetel onder een ziekbed zal bijdragen aan een spoedige genezing van de zieke.

Bronnen:
Kruiden, Signatuur en eigenschappen – Yvonne Maessen
Handboek geneeskruiden – Lisette Timmersmans
Encyclopedia of Magical Herbs – Scott Cunningham
http://www.kruidenvrouwtje.nl/kruiden/brandnetel.htm http://plantaardigheden.nl/plant/beschr/gonnve/grote_brandnetel.htm
http://www.beleven.org/verhaal/de_wilde_zwanen

N.b. voor alle duidelijkheid; ik ben geen kruidenspecialist, herborist of fytotherapeut.
Ik schrijf puur vanuit mijn eigen interesse voor alles dat leeft en groeit.