Pompoen
In de winkel zie je momenteel volop pompoenen liggen. Ik vroeg me af wat de historische / folkloristische achtergrond is dat pompoenen met Samhain / Halloween geassocieerd worden. Ik vind ze leuk en vrolijk om te zien, lekker om te eten. Net als met de paaseieren en de kerstboom ben ik benieuwd naar de folkore achter het gebruik van de ingesneden pompoenen met lichtjes erin. Het gebruik wil ik in een culturele context leren kennen …, zo krijgt iets voor mij betekenis.
Stof tot nadenken, enkele overwegingen ….
Halloween is de veramerikaanse versie van Samhain. Met de emigratie van de Ieren naar Amerika meegegaan en zo in de loop van de tijd een eigen invulling gekregen. In Nederland worden volgens mij van oorsprong suikerbieten en rapen uitgehold; ik kan me zo iets uit mijn kindertijd nog herinneren. Wellicht dat de Ieren dit ook deden. Waarom de pompoen vroeg ik me af? Het is een grote vrucht die gemakkelijk uitgehold kan worden, in deze tijd volop verkrijgbaar is en een lange houdbaarheid heeft. Gewoon simpel werken met datgene wat voor handen is.
De uitgeholde pompoenen of suikerbieten met een kaarsje buiten neer gezet als wegwijzer voor degene die aan de andere zijde zijn? Tweezijdige gezichten; een vrolijk om de voorouders te verwelkomen en en een afschrikkend om de ongewenste buiten te houden?
Uitgaande van de Keltische achtergrond van Halloween in Samhain kwam ik op een Ierse legende uit: Jack O’Lantern. Een legende uit de 18e eeuw waar natuurlijk vele varieteiten op bestaan. Zouden we hem buiten de deur proberen te houden in de tijd van het jaar dat de sluiers dun zijn?
There was a stingy drunkard of an Irishman named Jack; who tricked the Devil into climbing an apple tree. Then Jack quickly cut the sign of a cross into the trunk of the tree; thereby preventing the Devil from climbing down. Jack made the Devil swear that he wouldn’t ever come after Jack’s soul again or claim it in any way. However, this did not stop Jack from dying and when he did he was not allowed into Heaven, because of his life of drinking, being tightfisted and being deceitful. And because of the oath the Devil had taken Jack was not allowed into Hell either. “But where can I go?” asked Jack. “Back where you came from!” replied the Devil. The way back was windy and dark. The Devil, as a final gesture, threw a live coal at Jack straight from the fire of Hell. To light his way and to keep it from blowing out in the wind Jack put it in a turnip he was eating. Ever since Jack and his “lantern” has been traveling over the face of the earth looking for a place to rest.
Enkele bronnen:
Wat ontzettend leuk dat je dit allemaal uitzoekt en opschrijft. Wat ik me nu nog afvraag is: waar past het St Maartensfeest (11 november) in het geheel?
Leuk om te lezen!
Leuk! Ik ben dol op dat soort verhaaltjes. Ik heb juist een boek uit de bieb gehaald met volksverhalen. ‘k zal er eens in duiken of ik ook iets leuks kan vinden.
Liefs, Heivlinder
Leuk stukje!
In Canada en Amerika maken ze er altijd een groot feest van. Ik heb het een paar keer mee mogen maken en dat was heel bijzonder. Wat ze daar ook allemaal aan lekkers kunnen maken met die pompoenen is onvoorstelbaar: soep, gebakken stukken en zelfs heerlijke taarten en cake.
Groetjes,
Lillylauma